Færri en dýrari ferðamenn

skrifað 27. jún 2014
623327

Wilhelm W.G. Wessman sendi félaginu þennan áhugaverða pistil.

Færri en dýrari ferðamenn; er það draumsýn eða raunhæfur kostur? Eftir að skýrsla Boston Consulting Group var birt í september sl. hefur það oftar en áður verið í umræðunni um þróun ferðaþjónustu á Íslandi að við eigum að hætta að telja hausa en fara að telja krónur, með öðrum orðum að stefnt sé að því að samsetning ferðamanna sem sækja okkur heim breytist þannig að meirihluti þeirra verði ferðamenn sem kaupa dýrari vörur og þjónustu en nú er.

Samkvæmt opinberum tölum sem birtar voru nýverið er þessu öfugt farið í dag, þ.e. hver ferðamaður sem kemur til landsins skilur eftir sig færri krónur nú en áður, sem þýðir að stílað er inn á magn en ekki gæði.

Ég fagna þessari breyttu umræðu, enda hefur það verið mín skoðun að okkur beri að skila landinu af okkur til komandi kynslóða í betra ásigkomulagi en við tókum við því. Það gerum við ekki með núverandi stefnu eða stefnuleysi í ferðaþjónustu þar sem umræðan er að við lok þessa áratugar, 2020, gætum við verið farin að slaga nálægt tveggja milljóna markinu.

Til þess að þessu markmiði verð náð með það að leiðarljósi að við skilum landinu af okkur í betra ásigkomulagi en við tókum við því þarf að byggja upp innviði ferðaþjónustunnar sem grundvallast á menntun í greininni, stefnumörkun í ferðaþjónustu og markaðssetningu. Byggja þarf ferðaþjónustuna upp í sátt við íbúa landsins. Ef þess er ekki gætt er hætt við að viðhorf fólks til ferðaþjónustunnar breytist úr jákvæðu í neikvætt. Þegar er farið að örla á þessu eins og komið hefur fram í fjölmiðlum af hálfu íbúa í 101 Reykjavík sem kvarta undan umferð ferðamanna.

Reyndar get ég verið sammála þessari gagnrýni því að ekki virðast vera gerðar neinar kröfur af hálfu skipulagsyfirvalda um aðgengi langferðabifreiða og að lágmarksbílastæðaþörf sé uppfyllt. Ég bý í næsta nágrenni við Hótel Cabin í Borgartúni þar sem rútur skapa endalausar umferðateppur. Ég hef átt samskipti við skipulagsyfirvöld í mörgum borgum í Evrópu og Afríku í starfi mínu sem ráðgjafi í opnun hótela fyrir IHG (InterContinental Hotel Group) og man ekki eftir að hótelkeðjan hafi komist upp með að aðgengi og tilskilinn fjöldi bílastæða væri ekki virtur, enda er það krafa keðjunnar að þessir hlutir uppfylli staðla.

Einn af grunnþáttunum í því að við getum byggt upp gæðaferðaþjónustu er hátt menntunarstig í greininni. Á degi mennta fyrir þremun árum sem Samtök ferðaþjónustunnar stendur fyrir árlega var kynnt könnun þar sem kom fram að innan við 40% af öllu vinnuafli í greininni hefði hlotið einhverja menntun í ferðaþjónustu. Ég hef leitað eftir áliti fagaðila sem þekkja vel til á þessum vettvangi og telja þeir að þessi tala sé hugsanlega lægri, en benda jafnframt á að skoða verði hvernig hún er samsett. Eru t.d. stjórnendur inni í þessari tölu? Nú í byrjun árs kom fram í fréttum að ríkisskattstjóri hafi komið upp um hundruða miljóna skattsvik í ferðaþjónustu. Fréttinni lauk á þann hátt að ríkisskattstjóri sagðist telja að ekki hefði verið um saknæmt athæfi að ræða í flestum tilfellum, heldur vanþekkingu á rekstri.

Segir þetta ekki allt um gullgrafaraæðið sem ríkir í greininni? Reynsla mín sem ráðgjafi hjá IHG segir mér að til að ná árangri í gæðaþjónustu þurfi minnst 70% af starfsfólki í viðkomandi fyrirtæki að hafa menntun á því sviði sem það starfar við og að deildarstjórar hafi vald á Train the Trainer prógrammi.

Þegar kemur að áætlun um þörf á fagmönnum og menntuðu starfsfólki þarf að skoða það í samhengi við stefnumörkun í ferðaþjónustu. Sem dæmi bendi ég á að það þarf 0,2 starfsmenn pr. herbergi á tveggja stjörnu hóteli en 2,2-2,5 starfsmenn pr. herbergi á fimm stjörnu hóteli.
Að lokum þetta: Færri en betur borgandi ferðamenn eru ekki draumsýn ef menntun, stefnumörkun og markaðssetning er haft að leiðarljósi.

Wilhelm W.G. Wessman, hótelráðgjafi, leiðsögumaður og framhaldskólakennari m.m.